Da u Italiji postoji veliki broj uglednih nogometnih klubova koji prelaze lokalne okvire i smatraju se i evropskim nogometnim velikanima, to je poznato većini ljubitelja nogometa u svijetu.
Ipak, mnogi su se barem jednom u životu zapitali ko je, zapravo, osnovao te velike klubove, te mnogi ne znaju da su gotovo sve najveće nogometne klubove u Italiji osnovali – stranci.
Upravo to pitanje i takvo činjenično stanje je tematika portala sportskevijesti.com, a što ćemo kroz nastavak teksta približiti našim uvaženim čitaocima.
Mnoge od najstarijih i najvećih nogometnih klubova u Italiji osnovali su, dakle, stranci, prvenstveno britanski i švicarski doseljenici, trgovci i radnici.
Početkom 19. i krajem 20. vijeka engleski iseljenici su donijeli nogomet na Apeninski poluotok, odnosno u Italiju, što je direktno oblikovalo historiju tamošnjeg sporta.
Dugačak je spisak najpoznatijih italijanskih klubovi u čijem su osnivanju ključnu ulogu imali stranci, a među njima su i oni najveći i najtrofejniji, kao što su Juventus FC iz Torina, AC Milan iz Milana, FC Internazionale iz Milana, Genoa CFC, SSC Napoli Torino FC, ACF Fiorentina, te mnogi drugi.
Genoa CFC (Genoa Cricket and Football Club) iz Genove
Osnovan 1893. godine kao kriket i atletski klub koji je predstavljao Englesku u inostranstvu, no Britancima je u početku bilo zabranjeno primati Italijane u klub, da bi tek nekoliko godina kasnije, pod utjecajem engleskog ljekara Jamesa Richardsona Spensleyja, vrata bila otvorena i domaćim italijanskm igračima, a zog engleskih korijena klub je zadržao englesko ime Genoa, umjesto italijanskog Genova.
AC Milan iz Milana
Klub je osnovan u decembru 1899. godine pod imenom Milan Foot-Ball and Cricket Club, a osnvači su bili engkeski iseljenici Herbert Kilpin i Alfred Edwards, tekstilni radnici iz Nottinghamona koji su donijeki prve lopte i dizajnirali čuvene crveno-crne dresove, te baš kao i Genoa, AC Milan i danas koristi engleski naziv grada Milan, a ne italijanski Milano.
Inter Milan (FC Internazionale Milano) iz Milana
Godine 1908. unutar AC Milan došlo je do pobune jer su italijanski nacionalisti željeli zabraniti igranje strancima, a grupa odmetnutih članova, uglavnom Švicaraca, napustila je klub i u znak protesta osnovala novi klub s jasnom porukom u imenu – Internazionale, što znači “međunarodni”, s filozofijom da su svi ljudi svijeta “braća” i da svako može igrati za njih bez obzira na nacionalnost.
Palermo FC iz Palerma
Nogomet je na Siciliju i Grad Pelermo stigao preko britanskih trgovačkih brodova, a klub je osnovan od strane engleskih i sicilijanskih zvaničnika, predvođenih britanskim konzulom Edwardom de Garstonom 1900. godine kao Anglo-Palermitan Athletic and Foot-Ball Club, i prvi predsjednik i treneri bili su upravo Englezi.
Torino FC iz Torina
Iako današnji Torino FC vuče korijene iz spajanja više klubova, prvi nogometni klub u Italiji, Torino Football and Cricket Club je osnovan 1887. godine, a pokrenuo ga je italijanski trgovac koji je radio u engleskoj industriji tekstila, Edoardo Bosio, zajedno s britanskim kolegama nakon što se vratio s rada u Engleskoj, i u čitavoj priči važno je istaknuti i klub Torinese, kojeg je 1894. godine osnovala grupa švicarskih i engleskih radnika zaposlenih u tekstilnoj industriji Torina, jer taj tim je kasnije bio ključni sastojak spajanja iz kojeg je nastao današnji Torino FC.
Juventus FC iz Torina
Iako su ga osnovali italijanski studenti, čak i Juventus FC iz Torina ima veze sa strancima, s obzirom da je svoje prepoznatljive crno-bijele dresove doboo zahvaljujući jednom strancu,u pitanju je engleski igrač Juventusa John Savage, koji je 1903. godine zamolio svog prijatelja u Nottinghamu da pošalje nove garniture dresova, pa je tako torinski klub preuzeo boje engleskog kluba Notts County.
ACF Fiorentina iz Firenze
Prvi stvarni nogometni klub u Firenci osnovan je 1898. godine pod imenom Florence Football Club,a osnovala ga je grupa britanskih i švicarskih ekspatrijata koji su živjeli u Toskani, i za prvog predsjednika izabran je gradonačelnik Firence, Pietro Torrigiani, te je ovaj klub postavio temelje nogometa u gradu prije nego što je kasnijim spajanjima nastala današnja Fiorentina.
Messina FC iz Mesine
Klub iz ovog lučkog grada na Siciliji osnovan je 1900. godine kao Messina Football Club, a glavni pokretač bio je engleski menadžer Charles Bousfield Champlain, zajedno s britanskim pomorskim oficirima čiji su brodovi redovno pristajali u tamošnju luku.
Bari FC iz Barija
Prvi nogometnu klub u Bariju, Foot-Ball Challenge Club Bari, osnovao je 1901. godine Austrijanac po imenu Floriano Ludwig, zajedno sa švicarskim tekstilnim radnikom Gustavom Schuckom, i oni su donijeli prve nogometne lopte i pravila igre u regiju Apuliju.
SSC Napoli iz Napulja
Iako je današnji klub zvanično reorganizovan 1926. godine, njegovi stvarni korijeni sežu u 1905. godinu kada je osnovan Naples Foot-Ball & Cricket Club, a glavni pokretač bio je engleski mornar i radnik William Poths, koji je u Napulj stigao zbog posla u britanskoj pomorskoj agenciji Cunard Line, te je on sa sobom donio strast prema nogometu, i s lokalnim entuzijastima osnovao prvi klub u gradu.
Bologna FC iz Bologne
Klub je osnovan u oktobru 1909. godine, a ključna figura u njegovom formiranju bio je Austrijanac Emilio Arnstein, jer je on prije dolaska u Italiju već osnovao jedan klub u Austriji, pa kada se preselio u Bolognu, okupio je lokalne mladiće i strance, i za prvog predsjednika kluba izabran je švicarski zubar Louis Rauch.
Udinese Calcio iz Udina
Osnovan još davne 1896. godine kao sportsko društvo, klub iz Udina je jedan od najstarijih u Italiji, pa iako su u osnivanju učestvovali domaći ljudi, ključnu ulogu u pokretanju nogometne sekcije imali su austrijski i švicarski inžinjeri i radnici, koji su u to vrijeme radili radili na razvoju željeznice i lokalne industrije u regiji Friuli.
AS Roma iz Rima i SS Lazio iz Rima
Krajem 19. vijeka, tačnije 1892. godine, nogomet su u Rim donijeli učenici i sjemeništarci iz engleskih i velških katoličkih koledža, Venerable English College, i njihove utakmice privukle su lokalno rimsko stanovništvo, što je ubrzo dovelo do osnivanja rimskih sportskih društava koja su uvela nogometne sekcije, poput ranih preteča AS Roma i SS Lazio osnovanog 1900. godine.
Strani radnici, diplomate i mornari doslovno su mapirali nogometnu geografiju Italije, krećući se od sjevernih industrijskih centara kao što su Milano, Torino, ili Genova, prema velikim lučkim gradovima na jugu zemlje kao što su Bari, Palermo, ili Messina.
Uticaj stranaca bio je toliko ogroman da je talijanski nogometni savez, FIGC, 1908. godine privremeno pokušao uvesti pravilo o zabrani igranja strancima u domaćem prvenstvu, što je izazvalo ogroman revolt, i kao što smo gore u tekstu naveli, direktno dovelo do osnivanja Intera iz Milana, danas trećeg najtrofejnijeg nogometnog kluba u Italiji.
